“Qua các hoạt động hướng về Việt Nam, tôi muốn gửi gắm tình yêu đất nước…”

BBài phỏng vấn bác Cấn Văn Kiệt, người giúp Đồng Hành tổ chức các buổi hoà nhạc thường niên. Thực hiện: Minh Nguyệt (Paris)

——————————————————————

Minh Nguyệt (Phóng viên): Cháu chào chú Kiệt. Đầu tiên, cháu xin cảm ơn chú đã dành thời gian cho cuộc phỏng vấn của Đồng Hành. Vậy là đêm hoà nhạc của tình đoàn kết lần thứ 7 đã một lần nữa diễn ra thành công. Nếu không được chú và gia đình luôn sẵn lòng giúp đỡ, sự kiện đã không thể được tổ chức hiệu quả và trở thành một hoạt động gây quỹ điển hình như vậy của Đồng Hành tại Pháp.

Chú có thể nói cho chúng cháu biết thêm về chú, để chúng cháu hiểu hơn về sự gắn bó của chú với Đồng Hành, và rộng hơn, với đất nước Việt Nam?

Chú Kiệt:

Picture1

Bác Cấn Văn Kiệt tại buổi hoà nhạc tháng 5 năm 2014

Chú xin nói nói vắn tắt về gia đình chú. Vợ chồng chú là những người phụ trách đầu tiên của “Maison Vietnam” (Nhà Việt Nam), trung tâm văn hoá của UGVF (Hội người Việt Nam tại Pháp) từ khi nhà được khánh thành năm 1981. Sau này nhà được thay thế vào năm 1998 bởi Trung tâm Văn hoá Việt Nam (do chính phủ Việt Nam mở ra). Ngôi nhà đó đã được UGVF đặt niềm tin gửi gắm nơi vợ chồng chú, rồi nhiều người quản lý khác trong suốt 17 năm tồn tại.

Khi nó ngừng hoạt động, nhà chú đã tự lập ra Phòng trưng bày của nhà Việt Nam”, một thư viện tập trung nhiều cuốn sách viết bằng tiếng Pháp và tiếng Việt, hướng đến chủ đề duy nhất là Việt Nam. Đó cũng là nơi nhà chú tổ chức những cuộc triển lãm bán các sản phẩm thủ công từ trong nước, và là nơi chú tổ chức các lớp dạy tiếng Việt cho lứa trẻ Việt Nam sinh ra ở Pháp. Với phòng trưng bày ấy, các cô chú muốn truyền tải tình yêu đất nước Việt Nam đến công chúng thông qua những nét đẹp của ngôn ngữ và văn hoá.

Khi về hưu vào năm 2002, cô chú quay lại trụ sở của UGVF tại phố Petit-Musc và tiếp tục dạy tiếng Việt. Cháu biết đấy, chú đến Pháp năm 1964 và trở thành thành viên của UGVF từ đó. Từ 3 nhiệm kỳ gần đây, chú lại trở về Ban chấp hành UGVF. Cả cuộc đời chú gắn liền với Việt Nam. Bằng những hoạt động khác nhau tại Pháp, nhất là các hoạt động của UGVF và Đồng Hành, chú muốn tiếp tục gửi gắm tình yêu của mình đối với đất nước.

Chú biết Đồng Hành từ khi nào ạ?

Chú nghe nói đến Đồng Hành lần đầu vào những năm 2004-2005. Các cháu đã cho chú ấn tượng đẹp: những sinh viên trẻ sống xa nhà và biết nghĩ về những người khác. Tinh thần đoàn kết chân thành và tự phát đó của những người trẻ chia sẻ cho bạn bè cùng lứa với mình thật cảm động. Chú đã dự vài buổi họp chọn lựa đơn xin học bổng diễn ra tại phố Petit-Musc. Rồi chú và cả gia đình bắt đầu giúp đỡ Đồng Hành vào năm 2009 khi các cháu tổ chức buổi “Hoà nhạc của tình đoàn kết” lần đầu tiên.

Chú lấy nguồn cảm hứng từ đâu để tổ chức buổi hoà nhạc ạ? Thông thường khi trợ giúp cho một hoạt động từ thiện, các nhà hảo tâm sẽ nghĩ đến đóng góp tiền bạc như là cách thức đơn giản nhất. Trong khi đó, để tổ chức một buổi hoà nhạc cần bỏ ra nhiều công sức hơn, đặc biệt khi đó là buổi hoà nhạc mang tính thường niên, năm nào cũng diễn ra…

Picture2

Các nghệ sĩ Cấn Vũ Ngọc (phải) và Trần Phương Nam

Kể từ khi gặp gỡ các thành viên của Đồng Hành, chú và gia đình luôn muốn giúp đỡ các cháu. Đó cũng là một cách để giúp đỡ các bạn trẻ đang gặp khó khăn ở Việt Nam và thể hiện lòng yêu nước của mình.

Tại sao lại giúp đỡ bằng cách tổ chức một buổi hoà nhạc? Vì đó không chỉ là một buổi trình diễn âm nhạc, đó còn là nơi những người có cảm tình với đất nước Việt Nam và quan tâm đến chuyện giáo dục dành cho thế hệ trẻ xích lại gần nhau hơn. Đó cũng là một buổi gặp gỡ thường niên để những người bạn của Đồng Hành gặp lại nhau và xây đắp những tình bạn mới. Và cơ bản nhất, buổi hoà nhạc góp phần gây quỹ trao học bổng cho các sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Chú nhấn mạnh một chút về khía cạnh này bởi trong cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay tại Pháp, với tinh thần miễn phí và tự nguyện của buổi hoà nhạc, số tiền quyên góp được của hoạt động này là một thành công đáng ghi nhận đến từ sự hào phóng của khán thính giả đối với thế hệ trẻ Việt Nam.

Ý tưởng đẹp đẽ đó, tất nhiên, chỉ có thể được thực hiện khi hội tụ đủ các điều kiện. Chú xin nói một chút về con trai chú, nghệ sĩ piano Cấn Vũ Ngọc. Ngọc sinh vào năm 1973, học 9 năm ở Nhạc viện Hoàng gia Bruxelles sau khi tốt nghiệp trung học. Ngọc tốt nghiệp với giải nhất piano hoà tấu cùng dàn nhạc. Trong các buổi hoà nhạc đoàn kết của Đồng Hành 7 năm qua, Ngọc tham gia với tư cách là nghệ sĩ chính cũng như người tổ chức sự kiện. Ngay từ buổi trình diễn đầu tiên, Ngọc luôn muốn những đồng nghiệp và các học sinh của nó cùng tham gia. Đó là một công việc nghệ thuật tập thể giữa những nghệ sĩ đam mê âm nhạc cổ điển và có trái tim hướng về Việt Nam. Chú nhìn thấy ở đó sự kết nối tình cảm giữa các thế hệ, khi đêm nhạc đã tập hợp được cộng đồng người Việt ở Pháp, và những người Pháp có cảm tình với đất nước chúng ta. Ở đó có sự hiện diện của thế hệ trẻ cũng như những người cao niên. Hiểu được những khó khăn và thách thức với những người trẻ trong nước, họ đã đến không chỉ vì âm nhạc mà còn bởi muốn thể hiện sự gắn kết đối với thế hệ trẻ Việt Nam, đối với Đồng Hành.

Kỉ niệm đáng nhớ nhất của chú sau 7 năm tổ chức các buổi Hoà nhạc là gì ạ?

Picture4

Một tiết mục hoà tấu giữa 3 nghệ sĩ trong đêm nhạc tháng 5/2015

Mỗi năm, các buổi hoà nhạc có một vẻ riêng nhưng luôn luôn đọng lại những niềm vui. Công lao lớn nhất thuộc về các nghệ sĩ. Các chú luôn hi vọng trong buổi hoà nhạc giới thiệu ít nhất một tác phẩm của một tác giả Việt Nam, cho dù tác phẩm đó không thực sự là nhạc cổ điển, nhưng nó như một lời gợi nhắc, một lời giới thiệu cho văn hoá Việt. Ví dụ, năm nay, giai điệu tươi vui của bài “Mùa Xuân ơi” của Nguyễn Ngọc Thiện làm chúng ta mơ về không khí Tết ở Việt Nam…

Về phần chú, mỗi năm chú gửi khoảng 150 bức thư điện tử và thư tay tới các phụ huynh và học sinh của lớp dạy tiếng Việt do chú phụ trách. Nhờ đó, chúng ta có lượng khán giả trung thành và tăng dần từng năm. Chú nhớ một bác 80 tuổi sống ở Ile Saint Louis từ 2009 đến nay, năm nào cũng đến nghe biểu diễn. Điều đó rất cảm động! Có những người luôn đợi sự kiện này để đến ủng hộ chúng ta. Họ khâm phục sáng kiến tốt đẹp của các bạn trẻ. Những cha mẹ và học sinh gốc Việt lớn lên tại Pháp nhìn thấy từ các bạn một tấm gương sáng để noi theo: những sinh viên của các trường kĩ sư lớn dù đối mặt nhiều thử thách học tập, xa gia đình, vẫn làm được nhiều việc tốt cho người khác.

Picture3

Bác Kiệt, các nghệ sĩ và các thành viên Đồng Hành tại Paris, 2012

Nhiều năm trôi qua, buổi hoà nhạc gắn liền với hình ảnh Đồng Hành một cách tự nhiên. Giáo sư Odon Vallet, rồi Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp có mặt vào buổi hoà nhạc để thể hiện sự ủng hộ. Nhiều tổ chức khác như: “Những trẻ em Việt Nam” (Enfants du Vietnam), “Hội huynh đệ Pháp Việt” (Association d’amitié francovietnamien) … cũng đến với chúng ta. Và sự ủng hộ của trường Louis Le Grand cũng thật đáng trân trọng khi giúp chúng ta có một khán phòng đẹp. Những điều ủng hộ đó không phải là ngẫu nhiên, tất cả đến từ sự chân thành rất nhân đạo và không biên giới.

Nhân dịp kỷ niệm 15 năm thành lập Đồng Hành, chú có lời nào nhắn nhủ đến chúng cháu không ạ?

Chú rất yêu quý và sẽ tiếp tục ủng hộ Đồng Hành, như một cách để thể hiện tình yêu của chú dành cho đất nước. Chú sẵn sàng giúp đỡ các cháu tổ chức gala kỉ niệm thành lập vào tháng 9. Ngoài ra, chú mong muốn các cháu tiếp tục mời các giáo sư gốc Việt đến các buổi xét chọn học bổng hằng năm. Chúc các cháu tiếp tục thành công, và chúc cho các sinh viên nhận học bổng Đồng Hành nhiều dũng cảm và quyết tâm trong cuộc sống.

Cảm ơn chú Kiệt với những lời khích lệ và sự ủng hộ của chú đối với Đồng Hành từ nhiều năm nay. Gia đình Đồng Hành không thể lớn mạnh nếu không có những người đỡ đầu như chú. Hẹn gặp lại chú trong những hoạt động tiếp theo của chúng cháu!

Paris, tháng 6 năm 2016

Thực hiện bằng tiếng Pháp, dịch tiếng Việt bởi Hoàng Hiệp

Bài viết được đăng trong tập san 15 năm Đồng Hành